Gebelik Öncesi Aşılar

KKK, suçiçeği, hepatit B, Tdap, grip, HPV ve risk gruplarında hepatit A, pnömokok, meningokok aşıları önerilir.

Varisella aşısı 2 doz şemada uygulanır; gebelikte konjenital varisella sendromu ve neonatal varisella riskini önler.

Tdap (tetanoz-difteri-boğmaca); pre-konsepsiyonel dönemde güncellenir, ayrıca her gebelikte 27-36. hafta tekrar önerilir.

Rubella IgG, varisella IgG, anti-HBs, anti-HAV IgG, anti-HCV ve HIV testleri ile bağışıklık ve enfeksiyon durumu değerlendirilir.

Canlı aşılar (KKK, suçiçeği) en az 1 ay önce; inaktif aşılar (Tdap, grip, hepatit B) her dönem güvenle uygulanabilir.

Tam sağlık değerlendirmesi; muayene, kan testleri, titre kontrolü ve eksik aşıların tamamlanmasını içerir.

Canlı aşılar (KKK, suçiçeği) sonrası en az 1 ay (ideal 1-3 ay); inaktif aşılar sonrası bekleme gerekmez.

Aşılar, el hijyeni, güvenli gıda, evcil hayvan dikkati, seyahat önlemleri ve cinsel sağlık enfeksiyonlardan korur.

Bağışıklık testleri; aşı gerekliliğini, gizli enfeksiyonları ve riskli temas durumunu belirleyerek aşı kararını yönlendirir.

Aşı eksikliği; konjenital enfeksiyon, düşük, erken doğum, ölü doğum ve neonatal komplikasyon riskini artırır.

Endemik bölgelere seyahat planlayanlarda sarıhumma, hepatit A, tifo, kuduz ve meningokok aşıları değerlendirilir.

KKK, suçiçeği, sarıhumma gibi canlı aşılar gebelikten en az 1 ay önce uygulanır; gebelikte kontrendikedir.

Hepatit A ve B aşıları; kronik karaciğer hastalığı, sağlık çalışanı ve risk gruplarında pre-konsepsiyonel dönemde önerilir.

Rubella ve suçiçeği ömür boyu; Tdap 10 yıl; grip aşısı 1 sezon; hepatit B genellikle ömür boyu koruma sağlar.

Aşılar; gebelikte ağır seyirli enfeksiyonları önler, doğum komplikasyonlarını azaltır, postpartum dönemde anne sağlığını korur.

Aşı kartı kontrolünü atlamak, titre testlerini yaptırmamak, canlı aşı sonrası korunmamak ve grip aşısını atlamak en yaygın hatalardır.

Hem kadın hem erkek partnerin Tdap, grip, hepatit B ve KKK aşılarını tamamlaması koza (cocoon) bağışıklamasıdır.

CDC ACIP, WHO, ACOG, NICE ve TJOD; pre-konsepsiyonel bağışıklamayı sağlıklı gebeliğin temel taşı olarak tanımlar.

Pre-konsepsiyonel aşılar; kızamıkçık, suçiçeği, hepatit B, boğmaca ve grip gibi enfeksiyonlardan anne ve bebeği korur.

Plan-3 ay aşı kartı/titre kontrolü, plan-2 ay canlı aşılar, plan-1 ay inaktif aşılar şeklinde aşamalı takvim oluşturulur.

Kızamıkçık (rubella) gebelikte konjenital rubella sendromu (sağırlık, kalp defekti, körlük) yapar; KKK ile koruma sağlanır.

Hepatit B; vertikal geçişle kronik enfeksiyon ve karaciğer kanseri riski yaratır. 3 doz aşı şeması ile koruma sağlanır.

Anne antikorları plasenta yoluyla bebeğe geçer (pasif immünite) ve yenidoğanı ilk 6 ay boyunca enfeksiyonlardan korur.

Aşı kartı kontrolü; eksik veya zamanı geçmiş aşıların gebelikten önce tamamlanmasını sağlayan ilk adımdır.

KKK; canlı zayıflatılmış üçlü aşıdır, pre-konsepsiyonel dönemde 1-2 doz uygulanır ve sonrası 1 ay korunma gerekir.

Aşılar doğurganlığa zarar vermez; aksine enfeksiyon kaynaklı düşük ve infertilite risklerini azaltır.

Hangi aşı, ne zaman, hangi yan etki, gebelikte güvenli mi, emzirmede uygulanabilir mi gibi sorulara uzman yanıtları.

İnaktif grip aşısı; gebelikte 5 kat artan hastane yatış ve komplikasyon riskini önemli ölçüde azaltır.

Kadın doğum, aile hekimi, enfeksiyon hastalıkları ve dahiliye bölümleri pre-konsepsiyonel aşılamayı yönetebilir.

"Aşı kısırlık yapar", "aşı otizm yapar", "doğal bağışıklık daha iyidir" gibi yanlış inanışlar bilimsel kanıtlarla çürütülmüştür.